თავდაპირველად გამოქვეყნდა: 15 თებერვალი, 2010
მორიგი შეკითხვა მომივიდა, სადაც რჩევას მეკითხებოდნენ კარგი მცირეკალიბრიანი პისტოლეტის შერჩევასთან დაკავშირებით. ამან დამაფიქრა და გარკვეულწილად ფილოსოფიურ განწყობაზეც დამაყენა, რადგან მივხვდი, რომ დიდი ალბათობით სრულყოფილი მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი შესაძლოა საერთოდ არც არსებობდეს.
ან იქნებ კითხვაზე — „არსებობს თუ არა ასეთი პისტოლეტი?“ — ერთმნიშვნელოვანი პასუხი „კი“ ნამდვილად არ იყოს.
თემა აქტუალურია, ვინაიდან, მიუხედავად იმისა, რომ .22 LR ვაზნა საქართველოში 5-10-ჯერ უფრო ძვირია, ვიდრე ნორმალურ ქვეყნებში, ის მაინც შედარებით ხელმისაწვდომია და დღეს მაღაზიებში ამ კალიბრის ვაზნების საკმაოდ ფართო არჩევანია. სამწუხაროდ, იგივე არ ითქმის იარაღზე — არჩევანი პრაქტიკულად არ არსებობს.
რა გვინდა ჩვენ მცირეკალიბრიანი პისტოლეტისგან?
ის უნდა იყოს ისეთივე, როგორც უმეტესობა „დიდი“ პისტოლეტებისა — ჰქონდეს ანალოგიური მართვის ორგანოები და ერგონომიკა, იყოს საიმედო და ჰქონდეს დიდი რესურსი. მისი მოვლა სირთულით არ უნდა აღემატებოდეს საბრძოლო პისტოლეტის მოვლას.
თუ დავფიქრდებით, ამ კრიტერიუმებს ალბათ არც ერთი მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი სრულად არ აკმაყოფილებს.
მოდით, გავაანალიზოთ.
დღეს ისეთი კომპანიები, როგორებიც არიან Browning, Smith & Wesson, Beretta, Walther და Sig Sauer, სთავაზობენ მომხმარებელს მცირეკალიბრიან პისტოლეტებს.
მათი უმეტესობა უშვებს ნახევრად სპორტულ მოდელებს, რომლებიც უფრო ახლოს დგანან სპორტულ მცირეკალიბრიან პისტოლეტებთან, ვიდრე საბრძოლო იარაღთან.
მხოლოდ რამდენიმე მოდელი ცდილობს საბრძოლო პისტოლეტის იმიტაციას. ასეთებია Walther P22 და Sig Sauer Mosquito.
მათი კონსტრუქციის თავისებურებებიდან გამომდინარე, საკმაოდ სუსტი იარაღებია. ფართოდ გამოიყენება პლასტმასა და თუთიის შენადნობები. თქვენ ალბათ მათი რესურსი გეყოფათ, მაგრამ თქვენს შვილებს — დიდი ალბათობით აღარ.
გარდა ამისა, ორივე მოდელი საკმაოდ პრობლემურია საიმედოობის მხრივ.
Beretta Neos
შესანიშნავი იტალიური პისტოლეტი, რომელსაც საბრძოლო იარაღთან საკმაოდ ცოტა რამ აკავშირებს.
Browning Buck Mark, Ruger Mk II/Mk III და მათი ანალოგები ხშირად განიხილებიან, როგორც საუკეთესო მცირეკალიბრიანი პისტოლეტები. მათი უამრავი მოდიფიკაცია არსებობს. დამზადებულია მაღალი ხარისხის მასალებისგან, აქვთ პრაქტიკულად ულევი რესურსი, გამოირჩევიან მაღალი სიზუსტით და ამავე დროს ძალიან საიმედოები არიან.
შესაძლებელია ნებისმიერი დანიშნულებისთვის შესაფერისი მოდიფიკაციის შერჩევა.
ეტალონური Ruger Mk III-ის მოდიფიკაცია — Hunter
ეტალონური და ძალიან გავრცელებული, თუმცა მათაც აქვთ თავისი თავისებურებები.
მათი ერგონომიკა უფრო მოგვაგონებს Parabellum-ს, ვიდრე, მაგალითად, Glock 17-ს. აქვთ ვიწრო ტარი და სპეციფიკური ბალანსი.
პირადად მე ეს არ მომწონს.
ჩემ Browning-ს 18-სანტიმეტრიანი მძიმე ლულა ჰქონდა, რაც სერიოზულ დისბალანსს ქმნიდა და სროლას საკმაოდ არაკომფორტულს ხდიდა.
Browning-სა და Ruger-ს თავისი მახასიათებლებით დიდად არ ჩამოუვარდებიან Smith & Wesson-ისა და Beretta Neos-ის მოდელები.
ბოლო ორს არ გააჩნია იმდენი მოდიფიკაცია, რამდენიც Browning-სა და Ruger-ს, თუმცა ორივე მაღალი ხარისხის იარაღია და შესანიშნავი მაჩვენებლები აქვს როგორც სიზუსტის, ასევე რესურსისა და საიმედოობის მხრივ.
განსაკუთრებით უნდა აღვნიშნო ასეთი ნახევრად სპორტული პისტოლეტების წმენდის სირთულე.
ისინი ისე მარტივად არ იშლება, როგორც საბრძოლო იარაღი.
საჭიროა ინსტრუმენტები და გარკვეული უნარ-ჩვევები იმისათვის, რომ ასეთი ნახევრად სპორტული პისტოლეტი სწორად გაწმინდოთ და მოავლოთ.
დამიჯერეთ, მათი წმენდა ნამდვილად არ არის სასიამოვნო პროცესი.
არსებობს ასევე საბჭოთა-რუსული ИЖ-35.
ეს პრაქტიკულად წმინდა სპორტული პისტოლეტია, უამრავი რეგულირების შესაძლებლობით, საკმაოდ მძიმე და დიდი ზომის.
ის უფრო სპორტული ინვენტარია, ვიდრე ცეცხლსასროლი იარაღი, თუმცა ამავე დროს საიმედოა, ზუსტია და ძალიან დიდი რესურსი გააჩნია.
ავტორის ყოფილი ИЖ-35 — ცივი ომის რელიქვია, მძიმე და გაბარიტული სპორტული პისტოლეტი
მარგოლინის სისტემის პისტოლეტი და მისი მოდიფიკაციები საბრძოლო იარაღთან უფრო ახლოს დგანან, ვიდრე იგივე Buck Mark ან Neos.
ეს განსაკუთრებით ეხება „მარგოს“ — უფრო კომპაქტურ და გამარტივებულ ვარიანტს.
მე პირადად მათ რეკომენდაციას ვუწევ და თუ ხელში ასეთი ჩაგივარდათ, ნამდვილად გაგიმართლებთ.
მარგოლინის სისტემის პისტოლეტები უკიდურესად გამძლე და მტკიცე კონსტრუქციით გამოირჩევა თუ იყენებთ სტანდარტული სიჩქარის ვაზნებს, ძველ (ძველი გამოშვების) იარაღში თანამედროვე სწრაფი მუხტების გამოყენება არ არის რეკომენდირებული.
თუმცა მათი ერგონომიკა და ბალანსი იდეალური ნამდვილად არ არის (საბრძოლო პისტოლეტის თვალსაზრისით).
გარდა ამისა, კარგ მდგომარეობაში მყოფი საბჭოთა წარმოების მარგოლინი საკმაოდ იშვიათია, ხოლო თანამედროვე კომერციული მოდიფიკაციები, ცხადია, იმავე ხარისხით აღარ გამოირჩევა.
მარგოლინები ასევე ძალიან საიმედოა.
ერთ საინტერესო ფაქტს მოვიყვან.
მარგოლინიდან ვისროდით სკა-ს ტირში და სასროლო სესიის ბოლოს აღმოვაჩინეთ, რომ ერთ-ერთ პისტოლეტს საერთოდ არ ჰქონდა ექსტრაქტორი.
ლულაში არსებული წნევა საკმარისი აღმოჩნდა იმისათვის, რომ მასრები თავად ამოეგდო.
იარაღი ძველი იყო და სავაზნეც, ალბათ, უკვე გარკვეულწილად გაცვეთილი ჰქონდა. ახალ იარაღში დიდი ალბათობით მასრა სავაზნეში დარჩებოდა.
მაგრამ ფაქტი ფაქტად რჩება.
ამიტომ, თუ მარგოლინის სისტემის პისტოლეტს იშოვით, ჩათვალეთ, რომ ერთ-ერთ საუკეთესო მცირეკალიბრიან იარაღს ფლობთ, რომლის პოვნაც საქართველოში შესაძლებელია.
ასეთი პისტოლეტები, რომლებიც პრაქტიკულად სპორტულ (ოლიმპიურ) იარაღებს უახლოვდება, თავისთავად ცალკე კლასს წარმოადგენს და მხოლოდ მათთვის დამახასიათებელი ნიშნები გააჩნია.
ეს შესანიშნავი იარაღებია, მაგრამ როგორც პრაქტიკული დამატება საბრძოლო პისტოლეტისთვის, ნაკლებად გამოდგება განსხვავებული ერგონომიკის გამო.
Browning-ის პისტოლეტები საქართველოში იყიდებოდა, Ruger-ები კი პირადად მე არ შემხვედრია.
ამიტომ თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ეს ორი მოდელი და მათი ანალოგები დღეს საქართველოში პრაქტიკულად არ იშოვება.
ავტორის ყოფილი Browning Buck Mark Bullseye Target
რეალურია დღეს იშოვოთ CZ 75 Kadet — პრაქტიკულად იგივე 9 მმ-იანი CZ 75, რომელზეც სპეციალური მცირეკალიბრიანი საკეტი ლულით ყენდება.
ეს ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო გადაწყვეტილებაა და ძალიან ახლოს დგას იმასთან, რასაც იდეალური სასწავლო მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი შეიძლება ეწოდოს.
ცხადია, CZ ერთადერთი კომპანია არ არის, რომელიც ასეთ კომპლექტებს უშვებს, მაგრამ ის ერთადერთია, რომლის პროდუქციაც საქართველოში რეალურად გვხვდება.
ყველაფერი დამაკმაყოფილებელია — საბრძოლო იარაღის ერგონომიკა, წონა, რესურსი და საიმედოობა.
თუმცა არსებობს ერთი მნიშვნელოვანი მინუსი — ფასი.
ის დიდად არ განსხვავდება სრულფასოვანი 9 მმ-იანი პისტოლეტის ფასისგან.
პოპულარული პისტოლეტებისთვის ცალკეულ კონვერსიულ კომპლექტებს მრავალი კომპანია აწარმოებს.
როგორც წესი, კომპლექტი შედგება საკეტისგან, ლულისგან, ზამბარისგან და სპეციალური მჭიდისგან.
სამწუხაროდ, მათ ერთი საერთო პრობლემა აქვთ — საქართველოში პრაქტიკულად არც ერთი არ იშოვება.
სხვათა შორის, ისინი, ვინც ქართულ იარაღს ქმნიდნენ და დროს ხარჯავდნენ ისეთ წამგებიან და არაპერსპექტიულ პროექტებზე, როგორიც იყო „არმაზი“, „ზგ“ და სხვა, ბევრად უფრო გონივრულად მოიქცეოდნენ, მაგალითად, მაკაროვისთვის მცირეკალიბრიანი კონვერსიული კომპლექტები რომ შეექმნათ.
მგონია, გაცილებით მეტ წარმატებას მიაღწევდნენ.
CZ 75 Kadet
სულ ეს არის.
სპორტული (ИЖ-35), ნახევრად სპორტული (Buck Mark, Ruger), რომლებიც პრაქტიკულად არ იშოვება, „სათამაშო“ (P22, Mosquito) და კარგი, მაგრამ ძვირი ჩეხური Kadet.
როგორც ვხედავთ, საბრძოლო პისტოლეტის ანალოგიური მცირეკალიბრიანი იარაღის მიღების საუკეთესო გზა სასურველი მოდელისთვის განკუთვნილი კონვერსიული ნაკრების შეძენაა.
ნორმალურ ქვეყნებში ასეთი კომპლექტი, როგორც წესი, 200 დოლარზე მეტი არ ღირს და საერთოდ არ ითვლება იარაღად.
„პროგრესულ“ საქართველოში კი ნაწილების ნაკრებიც იარაღია.
ჩაუტარე ბალისტიკური ექსპერტიზა, დათვალიერება, თითის ანაბეჭდების შემოწმება, ქრომოსომული ტესტი…
კიდევ ბევრ რამეს მოიფიქრებს კაცი.
მთავარია, ბანკის ქვითარი აიღო.
Colt-ის მიერ ადრე წარმოებული კონვერსიული ნაკრების ილუსტრაცია
ეს კი წლევანდელი დებიუტანტია — იტალიური კომპანია Chiappa-ს მოდელი 1911-22.
ეს არის Colt 1911A1-ის ასლი, რომელიც თავიდანვე მხოლოდ .22 LR კალიბრისთვის შეიქმნა.
P22-ისა და Mosquito-ს საკმაოდ ძლიერი კონკურენტია.
კარგით, ვთქვათ, ჩვენ არ გვინდა საბრძოლო იარაღთან მაქსიმალურად მიახლოებული მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი და უბრალოდ კარგი, ზუსტი, საიმედო და დიდი რესურსის მქონე იარაღს ვეძებთ.
თუ სტატია ყურადღებით წაიკითხეთ, ალბათ Browning Buck Mark-ის შოვნაზე დაფიქრდებით ან Ruger-ზე ოცნებას დაიწყებთ.
მაგრამ არსებობს კიდევ ერთი გამოსავალი.
ჩემი აზრით, თუ გინდათ უნივერსალური და ეფექტური მცირეკალიბრიანი იარაღი, არაფერია უკეთესი კარგი მცირეკალიბრიანი რევოლვერისგან.
დიახ, ბატონებო — რევოლვერისგან.
მთლიანად ფოლადისგან ან თუნდაც უფრო მსუბუქი შენადნობისგან დამზადებული Smith & Wesson, Rossi ან მათი ანალოგები.
რევოლვერის მთავარი უპირატესობა ის არის, რომ ნებისმიერი მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი მეტ-ნაკლებად მგრძნობიარეა ვაზნის ხარისხის მიმართ.
ცნობილია, რომ ასეთ პისტოლეტებს შედარებით ძლიერი („სწრაფი“) ვაზნები უყვართ.
რევოლვერი კი პრაქტიკულად ყველაფერს ინელებს.
ის გამძლეა, საიმედოა და ზუსტიც.
ასეთი რჩევა მრავალი წლის წინ ერთ-ერთ ამერიკულ ფორუმზე მომცეს.
მას შემდეგ ჩემს ხელში ოთხმა სხვადასხვა მცირეკალიბრიანმა პისტოლეტმა გაიარა, ბოლოს კი Rossi 518-ზე გავჩერდი — და დღემდე ძალიან კმაყოფილი ვარ.
ავტორის ფავორიტი — ბრაზილიური Amadeo Rossi M518
